Ayı Sarımsağı

ayi-sarimsagi

AYI SARIMSAĞI
ALLIUM URSINUM L.
(Liliaceae-fam.)
Bulunduğu Yerler: Geniş yapraklı, gölgelik orman ve dağlarda, 1000 m. kadar yükseklikte olan yerlerde bulunur.
Yapısı: Çok yıllık otsu bitkidir. 40 cm. kadar yükseklikte sap 3 köşeli, sarımsak kokulu, yaprak dölyatağı ile kaideye sarılıdır. Soğan eşkenar, zarla örtülüdür. Yapraklar; 2 adet, sap kaidesinden çıkar, eliptik mızrak şeklinde, 5-20 cm. kadar uzunluktadır. Çiçekler beyaz, gözenekli yarımküre biçiminde, sap uçlarındaki siperlikte toplu haldedir.
Kullanılan Kısımlar: Soğancıklar kullanılır. Soğancıklar tohumların olgunlaşmasından sonra (Haziran-Ağustos aylarında) çıkarılır. Gölgede veya 40°’ye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru soğan; sarımsak kokulu ve yakıcı tattadır. Rutubet payı % 16’dır. Torbalarda paketlenir. Gölgede, kuru ve havadar binalarda muhafaza edilir.
Kimyevi Terkibi: (Vinilsulfid, alilsulfid, dialiltrisulfid vs.’den ibaret) eterik yağ, vitamin C, merkaptan izleri, iyod, bir aldehid, polisulfidler vs. ihtivâ eder.
Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Kuvvetli antimikrobik (bakterisid ve bakteriostatik), solucan düşürücü ve antiskleroz te’sire sahiptir. (Trihomonas vaginalis basillerinden ileri gelen) beyaz akıntı, ateroskleroz, yüksek tansiyon, solucanlar ve karaciğer ağrılarında kullanılır.
Halk tababetinde; mide ağrıları, gaz hıçkırık, çıban, uykusuzluk, nefes darlığı, sıtma, bronşit vs.’ye karşı kullanılır. Taze soğancıklar lapa halinde dövülerek haricen; ezik, vuruk yaralara konur. Beyaz akıntıyı yıkamada kullanılır. Ayı sarımsağı saç dökülmesine ve romatizmaya karşı (deri oğuşturulur) etki eder. 1/10 nispetinde suyla haşlanırsa, solucanların düşürülmesinde vs. kullanılır.
Kullanılışı: Dövülmüş soğancıktan 1 kahve kaşığı 400 gr. suda 1 saat bekletilir. Günde 3 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır veya 10 adet taze soğan iyice ezilerek 500 gr. yoğurt ile karıştırılır. Günde 3 defa yemeklerden sonra birer çorba kaşığı alınır.
Halk tababeti; kültür sarımsağın (Allium sativum L.) toprak üstü ve altı kısımlarının aynı hastalıklara karşı kullanılmasını tavsiye eder.