Ay Çiçeği

ay-cicegi

AY ÇİÇEĞİ, GÜNDÖNDÜ, GÜNTABAN
HELIANTHUS ANNUUS L.
(Compositae-fam.)
Bulunduğu Yerler: Vatanı Meksika’dır. Memleketin her tarafında ekilen bitkilerdendir.
Yapısı: 2,5 m. kadar yüksek olan gövdenin içi yumuşak özel dolu, sert kıllarla kaplı, doğru, bir yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar kalp şeklinde, büyük, uzun saplı, almaşık, kıllı, çiçek tablası büyüktür. Çiçekler sapın tepesinde bulunur. Kenar yapraklar iri dilcikli, sarı renktedirler. Kenar yapraklar meyvesizdir. İçeridekiler borumsu, iki cinsiyetli (hünsa), sarı kahvedir. Bal verici bir bitkidir.
Kullanılan Kısımlar: Kenar sapı ve yapraklar kullanılır. Bunlar çiçek açma zamanında toplanır. Toplanıldığı zaman içerideki çiçeklerin zarar görmemesine dikkat edilmelidir. Toplanan materyal asla çiğnenilmemelidir, bastırılmamalıdır; zira kururken kararırlar. Gölgede veya 40°’ye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru yapraklar sarı, kokusuz veya hafif bal kokulu ve helmemsi acı tattadır, Balya halinde paketlenir.
Kimyevi Terkibi: Çiçekler solant asidi, flavon asidi, kversimeritrin, ksantofil, betain, kolin, antosianin, organik tuzlar ve hormonlar ihtiva eder.
Hangi Hastalıklarda Kullanılır: İştiha açıcı ve salgı bezlerini yumuşatıcı te’sirdedir. İştihayı ıslah edici ilaç olarak, mide ve bağırsak ağrılarında tavsiye edilir. Birçok ilaçların esaslarını (yağı) oluşturur.
Halk tababetinde sıtma, sara (epilepsi), nefes darlığı, yüksek tansiyon, akciğer iltihabı, başa kan hücumunda, asabiyet vs. hallerde kullanılması tavsiye edilir. Çiçek yapraklarının haşlamasıyla saçların sarı rengi muhafaza edilir.
Kullanılışı: Bitkiden 2 çorba kaşığı 300 gr. kaynar su ile haşlanır ve 2 saat bekletilir. Günde 3 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır.