Anason

anason

Dipartimento di Biologia, Università di Trieste - Picture by Andrea Moro - Comune di Ginevra, Conservatoire et Jardin Botaniques de la Ville de Genève., Suisse Romande, Svizzera, - Image licensed under a Creative Commons Attribution Non Commercial Share-Alike 3.0 Licence (CC by-nc–sa 3.0)

ANASON
PIMPINELLA ANISUM L.
(Umbelliferae-fam.)
Bulunduğu Yerler: Memleketin sıcak taraflarında, yalnız kültür olarak yetiştirilir. Menşei Akdeniz olarak tahmin edilmektedir.
Yapısı: Bir yıllık otsu bitkidir. Anakök kalın, iğ şeklinde ve silindirik yapıdadır. Sap; az çizgili, yukarı kısımda, dallanır. Uzunluğu 60 cm kadardır. Kaidede bulunan yapraklar ile sapın alt kısmında bulunan yapraklar değirmi kalp biçiminde bütün veya parçalı dişli, uzun saplı, sapın ortasındaki yapraklar, üç bölümlü, uzun saplı, yukarıdaki yapraklar, şeritimsi uzunca parçalı, gövdeye bitişiktir. Çiçekler beyaz, çanak yaprakları 5 bölümlü taç yaprakları da 5 adet ve erkek organlar da 5 adet ve altyumurtalıklı bir örgen ve 2 sütuncuktan ibarettir. Herbiri 7 koldan ibaret bileşik siperlikte topludur. Meyveler çizgili, yumurta şeklindedir.
Anason balverici bitkidir. Mayıs-Haziran aylarında çiçek açar.
Kullanılan Kısımlar: Meyveler; mahsûl, tohumlarının dökülmemesi için tam olgunluk devresinden önce biçilir. Biçildikten sonra kurumaya bırakılır, sonra harman edilir. Anason tohumları bozyeşil renkte, karakteristik kokulu ve tatlı bir tada sahiptir. Temizlenenlerde % 12, iyice ayıklanmayan tohumlarda da % 16 rutubet payına müsaade edilir. Kenevir, torbalara veya 4 katlı kâğıt torbalara doldurulur. Rutubet almaktan korunmalıdır. Nem alan tohumlar çabuk kararırlar. Kuru ve havadar binalarda muhafaza edilmelidir.
Kimyevi Terkibi: (% 90 anetol, % 10 anetolhavikoi, anis aldehidi, anis ketonu ve anis asidi muhtevalı) eterik yağ, % 24 kadar yağlı maddeler, % 20 kadar albüminli maddeler, reçine, tanenler, acı maddeler vs. ihtiva eder.
Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Anason balgam söktürücü ve bağırsakları uyarıcı te’sire sahiptir, idrar söktürücü ve ağrıları sakinleştiricidir. Süt bezlerinin faaliyetini arttırır. Çeşitli sebeplerden oluşmuş öksürüklere karşı bronş iltihabı, lârenjit (gırtlak iltihabı), anjin, kronik akciğer inginleri, farenks (yutak) iltihabı, mide (gastrit) iltihabı, gazlar, böbrek ile mesanedeki kum ve taş düşürücü emzikli kadınlarda süt artışı sağlamakta kullanılır.
Halk tababetinde ses kısıklığı, uykusuzluk, baş ağrısı, yetersiz ve ağrılı adet hallerinde, hıçkırık ve diğer hallerde de kullanılır.
Kullanılışı: Bir tatlı kaşığı dövülmüş tohumlar 0,5 litre sıcak suda 1 saat bekletilir. Süzüldükten sonra elde edilen ma- yiden günde 4 defa yemeklerden evvel birer çay bardağı alınır. Eterik yağdan kesme şeker üzerine 1-2 damla damlatılarak alınır.
Halk tababetinde, yabani anason veya teke maydanozu (Pimpinella saxif- raga L.) kökleri anasonda olduğu gibi yukarıda görülen hastalıklara karşı kullanılır. Bundan başka nikris (gut) illetinde yetersiz adet tanziminde, baş ağrısı ve uykusuzluk gibi hallerde de kullanılır. Ayrıca, çıban ve şişkinliklere karşı lapa halinde uygulanır.