Acı Pelin

ACI PELİN
ARTEMISIA ABSINTHIUM
(Compositae-fam.)
Bulunduğu Yerler: Yol ve avlu boylarında, çalılıklar arasında, otlu ve taşlıklı yerlerde bulunur.
Yapısı: Kısa köksap yeni dallar salarak, yeni kökler oluşturur. Bunlardan alt kısmı ağaçlaşmış 60-120 cm. kadar yüksek saplar çıkar. Sap dallı, gümüşi boz kıllı çok yıllık otsu bitkidir. Dip yapraklar 2-3 kere tüysü ve uzun saplı, sap yaprakları, ikişer tüysü, kısa saplı veya sığ 3 bölümlü veya bütündür. Çiçek tablaları küçük, eğik, yuvarlak, tek taraflı salkım şeklinde topludur. Bunlar süpürge halindedir. Etraf çiçekler dişidir, dar borumsu, içeridekiler geniş borumsu ve iki cinsiyetlidir. Meyve kahverengi, tohum eşkenar sivridir. Bitkinin bütünü hoş kokulu ve şiddetli acı tadı vardır.
Kullanılan Kısımlar: Saplar kullanılır. Çiçek açma zamanında (Temmuz, Ağustos aylarında) toplanır. Gölgede veya 30°’ye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru bitkinin sap ve yaprakları boz yeşili, çiçek tablaları sarı renktedir. Karakteristik kokulu ve acı tattadır. Kabul edilen rutubet % 12’dir. Balya halinde paketlenir. Toplama esnasında yabani pelin (Artemisia vulgaris L.) ile karıştırılmamalı. Yabani pelinin yaprakların üst kısmı koyu yeşil, alt yüzü beyaz tüylüdür. Yaprak bölümleri geniş, çiçek tablaları uzunca ve hafif acı tattadır.
Kimyevi Terkibi: (Terpenli alkol tüyon, keton tüyon, a-pinen, kadinen, felandren, ß-kariofilen, y-sepinen, bizabulen ve hemazulenogenden ibaret) eterik yağ, absintin, anabsintin, artabsin, katalakton A ve B, oksilakton, artemisetin, kehribar ve elma asidi, sepi maddeler, vitamin C, provitamin A, vitamin B6, reçineler vs. ihtiva eder.
Hangi Hastalıklarda Kullanılır: Pankreas ve mide bezleri fonksiyonunu tahrik eder, safranın çıkmasını arttırır, iştahı açar ve hazmı kolaylaştırır, mikropları öldürür (antimikrobik) te’siri vardır. İştahı açmakta, kansızlık, karaciğer ve safra kesesi iltihabı ve gazlara karşı kullanılır.
Pelin halk tababetinde mide ekşimesine, bağırsak solucanlarına, beyaz akıntı, düzensiz ve yetersiz âdet hallerinde, sıtma, kusma, sara, gebe kalmada (rahimi kuvvetlendirir), angina pektoris, uykusuzluk, iştiha, verem, sıraca, gazlar, su toplama vesair hastalıklarda kullanılır.
Haricen diş ağrılarına, ağızda fena kokuda ağız çalkalamakta, kızıl yörük, romatizma, egzamalara lapa halinde konur. İçki ve parfümeri sanayiinde de kullanılır.
Kullanılışı: 1 kahve kaşığı pelin 300 gr. kaynar su ile haşlanır, 2 saat bekletilir. Günde 2 defa (sabah ve akşam) yemeklerden evvel birer kahve fincanı alınır.
Halk tababetimizde pelin suyundan aşağıdakilere kullanılır. Bahçe pelini (Artemisia Alba), bu cins solucanlara, düzensiz âdet, verem menenjiti vs. hallerde, kökleri de sara, verem, menenjitinde kullanılır. (Artemisia Lobelii Ali.), böbreklerde taş bulunması gibi hallerde kullanılır. Adi pelin (Artemisia Vulgaris L.), sinirsel felçlerde, sara ve iştiha için kullanılır.
DİKKAT! Mide ve Onikiparmak Bağırsak Ülserlerinde ve İç Kanamalarında Asla Kullanılmamalıdır.